Osmanlı Devleti`ni Islahata Yönelten Nedenler (3. Selim Devri)

0
1391
Tanzimat Dönemi Tanzimat Fermanı Ve Islahat Fermanı Abdülmecid Abdülaziz V. Murat Ve II. Abdülhamit Tanzimat Döneminde Tahta çıkmıştır
Tanzimat Dönemi Tanzimat Fermanı Ve Islahat Fermanı Abdülmecid Abdülaziz V. Murat Ve II. Abdülhamit Tanzimat Döneminde Tahta çıkmıştır

(Padişah 3. Selim) Dönemi Osmanlı Devleti`ni  Islahata Yönelten Nedenler 

İmparatorluk teokratik temelli olduğu için, İslam dininin kuralları olan şeriat kanunu ile yönetiliyordu. Ancak, imparatorluk çok geniş bir alana yayıldığı ve bu coğrafya üzerinde farklı etnik ve dinsel yapıda insanlar yaşadığı için gelenek ve ihtiyaçlara göre belirlenen, yani insan aklından kaynaklanan düzenlemeler (Örfi hukuk) de yönetimin temelini oluşturmaktaydı.

Bu sayede Osmanlı devleti 16.yy’a kadar ileri giderken, Avrupa dinsel baskılarla ortaçağ karanlığını yaşamaktaydı. Fakat, bir süre sonra, tersi bir durum yaşanmaya başlandı. Eğitim kurumlarından bilimsel bilgilerin dışlanması, dinsel bilgilere ağırlık verilmesi, hoşgörüsüzlüğü ve çöküntüyü getirdi.

İmparatorluk, çağı kavramaktan uzak yöneticiler ve ülke içindeki ekonomik ve sosyal problemler ile Avrupa’da değişen dengelerin etkisiyle 16.yüzyılın sonlarından itibaren zayıflamaya başladı. Çözüm arayışlarına giren yöneticiler, problemi askeri yetersizlik olarak görüyorlardı.

Oysa, karşılarında teknik alanda gelişmeye başlayan Avrupa devletleri vardı. Osmanlıdaki geleneksel anlayışla modern silahlara ve gelişmelere karşı  “silah icad oldu, mertlik bozuldu” gibi tepki gösterilmesi, devletin teknik açıdan gelişmesini engellediği gibi, dışındaki teknik gelişmelerden ve politikalardan da uzak kalmasına yol açtı.

Osmanlı Padişahı Sultan 3. Selim Kimdir. Ottoman Empire Ottomano Sultano Padishah İmperial Of Ottomane Üçüncü Bestekar Beste Nota Makam Ney
Osmanlı Padişahı Sultan 3. Selim Kimdir. Ottoman Empire Ottomano Sultano Padishah İmperial Of Ottomane Üçüncü Bestekar Beste Nota Makam Ney

Rönesans ve Reformun etkisiyle Ortaçağın dogma düşünce kalıplarını kıran Avrupa artık her alanda Osmanlı Devleti’ne karşı güçlenmeye hatta içişlerine müdahale etmeye başlamıştı. Avrupa, özellikle, askeri açıdan güçlü olduğu gibi, Fransız İhtilali ile etkili olmaya başlayan Milliyetçilik ideolojisiyle de Osmanlı devletini zayıflatmaya başladı.

Bu da çok uluslu Osmanlı Devletinin bütünlüğünün bozulmasını kaçınılmaz hale getirdi. İnsanoğlunun, Antik dönem filozoflarının eserleriyle yeniden uyanışa geçtiği ve insanı ve doğayı keşfettiği Rönesans ile sanatta ve edebiyatta kaydettiği gelişmeler, Avrupa’da yeni bir çağın kapılarını açıyordu.

Sultan 3. Selim Nizam ı Cedit’in Tarifi Ve Planı Osmanlı Padişahı İslam Halifesi
Sultan 3. Selim Nizam ı Cedit’in Tarifi Ve Planı Osmanlı Padişahı İslam Halifesi

Sanat ve edebiyattaki insanı temel alan düşünceyi “Hümanizma”yı yaratan Rönesans ile onun getirdiği düşünceler, Hıristiyan dininde Katolik mezhebinin tekelini kırdı. Katolik mezhebinin karşısında Protestanlık, Calvinism ve Anglikan Kilisesinin savunduğu inançlardan oluşan yeni mezhepler ve onların doğuşunu sağlayan Reform hareketleri çıktı. Bu gelişmeler, karanlık çağ diye nitelendirilen Orta Çağın yerine Aydınlanma Çağı’nın başlamasını sağladı.

Her şeyin çıkış noktası olarak insanoğlunun ön plana çıkarılması, Avrupa’da teknik gelişmelerin ve yeni siyasal rejimlerin önünü açmıştır. Elde edilen buluşlar, eskiden olduğu gibi, şeytanın icatları olarak algılanmıyor ve yapılan deneyler şeytanca kabul edilmiyordu. Ortaçağda, teknik buluşlar elde ettiği için şeytan kabul edilen ve yakılan bilginlerin buluşları, artık değer kazanıyordu. Bilginleri yakan ilkel ve taasub düşünce geride kalmıştı. 18.yüzyıl Aydınlanma Felsefesi, yeni bir çağın başladığını müjdeliyordu.

Aydınlanma düşüncesi insan haklarını temel alan özgürlükçü düşünceyi ve onunla gelişen Cumhuriyet rejimini öne çıkarmıştır. Bununla birlikte, milliyetçilik ideolojisi de ulusların kendi milliyetleri temelinde bağımsız devletler kurmaları için bir zemin hazırladı. Avrupa bu gelişmeleri 18.yüzyılda yaşarken, Astronomide, coğrafyada ve tıpta önemli gelişmeler kaydeden Türk Dünyası, bilginleriyle Orta Asya’dan daha 13.yy da sesini duyuruyordu.

Ali Kuşçu Kimdir Osmanlı Devleti İlim Teknik Osmanlı Devleti. Ünlü Türk Müslüman Bilim Adamları Kimdir Bilim Katkıları Nedir Turk Islam Bilginleri
Ali Kuşçu Kimdir Osmanlı Devleti İlim Teknik Osmanlı Devleti. Ünlü Türk Müslüman Bilim Adamları Kimdir Bilim Katkıları Nedir Turk Islam Bilginleri

Ali Kuşçu, Takiyüddin Efendi gibi önemli Türk bilginleriyle Türk Rönesansını yaşamış olan Osmanlı İmparatorluğu neredeyse dünyaya egemen hale gelmişti. Ancak, temel bilimlerden yoksun eğitimleriyle ülkesini tanımayan ve Enderun eğitimi gereği eyaletlere staja gitmeyen veliahtların yetiştirilmesi, Osmanlı İmparatorluğu’nu çöküntüye götüren sürecide hazırlamıştı.

Takiyüddin Bin Maruf I. Osmanlıca Taqi Al Din Osmanlı TürküOsmanlı Devleti İlim Teknik Osmanlı Devleti. Ünlü Türk Müslüman Bilim Adamları Kimdir Bilim Nedir Turk Islam Bilgini
Takiyüddin Bin Maruf I. Osmanlıca Taqi Al Din Osmanlı Türkü Osmanlı Devleti İlim Teknik Osmanlı Devleti. Ünlü Türk Müslüman Bilim Adamları Kimdir Bilim Nedir Turk Islam Bilgini

18.yüzyılda savaşlar ve antlaşmalarla toprak kaybına uğrayan Osmanlı İmparatorluğu, bozulan güç dengesini yeniden eski haline getirmek amacıyla çözüm arayışlarına girdi. 17.yüzyılın sonlarından itibaren başlayan çözüm arayışları, karizmatik yöneticilerin askeri tedbirleri olarak ortaya çıktı.

Ancak, çöküşü engelliyemedi.18.yüzyılda Lale Devri’nde olduğu gibi İmparatorluğu eski gücüne kavuşturmak için dış temaslar başlatıldı ve orduda düzenlemelere gidildi.

Bu düzenlemeler de büyük ölçüde Avrupa devletlerinden gelen ordu mensupları ve teknik adamların desteği ile yapıldı. III. Selim, II. Mahmut, Abdülmecit gibi 19.yüzyıl padişahları, askeri, idari, sosyal, siyasal  alanlarda yenilikçi girişimlerde bulundular. Nizam-ı Cedit ile başlatılan bu girişimler, bir ölçüde Osmanlı İmparatorluğu’nun din taasubundan kurtularak, Avrupa’daki teknik ve sosyal gelişmelerden alıntılar yapmalarını sağlamıştı. II.Mahmut gibi otoriter bir padişahın son döneminde Gülhane Hatt-ı Hümayunu’nu hazırlatması, insan hakları alanında da Osmanlı devletinin katettiği mesafeyi gösteriyordu.

Takiyüddin Bin Maruf I. Osmanlıca Taqi Al Din Osmanlı TürküOsmanlı Devleti İlim Teknik Osmanlı Devleti. Ünlü Türk Müslüman Bilim Adamları Kimdir Bilim Nedir Turk Islam Bilginleri
Takiyüddin Bin Maruf I. Osmanlıca Taqi Al Din Osmanlı Türkü Osmanlı Devleti İlim Teknik Osmanlı Devleti. Ünlü Türk Müslüman Bilim Adamları Kimdir Bilim Nedir Turk Islam Bilginleri

Sonuç olarak, 13.yüzyıl sonlarında bir aşiretten İmparatorluğa doğru atılım yapan ve üç kıtaya yayılan Osmanlı İmparatorluğu, değişen çağın koşullarına ayak uyduramayınca, 17.yüzyıldan itibaren zayıflamaya başlamıştır.Çeşitli dönemlerde geliştirilen çözümler de:

1) Eksik olarak tespit edildiği ve kadro desteğinden yoksun olarak yapıldığı için,

2)Avrupa’daki teknik, kültür, siyaset ve eğitim alanlarındaki gelişmelerin Osmanlı Devleti’nde uygulanmasına çok geç başlanıldığı için,

3) 18.yüzyıl ve sonrasına damgasını vuran 1789 Fransız İhtilali’nin yarattığı milliyetçilik, ulusal devlet, insan hakları ve özgürlük gibi kavramların Osmanlı Devleti sınırları içinde hayata geçirilememesi ve Osmanlı yasalarında yer alamamasının yarattığı etkilerle sarsıldığı için,

4) Yenileşme hareketleri, devrimci hareketler olmadığı, eski geleneksel yapıyı muhafaza ederek yapılmaya çalışıldığı ve eski düzenin çarpıklığı ve bu düzenden faydalanan çıkar gruplarının tepkisiyle uğraşmak zorunda kalındığı ve zaman kaybedildiği için, bir sonuç getirmemiş, sadece, imparatorluğun çökme sürecini bir süre yavaşlatmıştır. Osmanlı İmparatorluğu, yenik çıktığı I.Dünya Savaşı’nın ardından topraklarının İtilaf devletleri tarafından işgal edilmesi ve buna karşı Türk halkının başlattığı Milli Mücadelenin ardından yerini Türkiye Cumhuriyeti’ne bırakmış ve tarih sahnesinde yerini almıştır.

Sultan 3. Selim Zamanı Yönetim Teşkilat Konusu Düzenlemeler Devlet I Aliyye I Osmoniye. Osmanlı İmparatorluğu Dönemi Önemli Olaylar Yenilikleri
Sultan 3. Selim Zamanı Yönetim Teşkilat Konusu Düzenlemeler Devlet I Aliyye I Osmoniye. Osmanlı İmparatorluğu Dönemi Önemli Olaylar Yenilikleri

CEVAP VER