Bestekar Reftar Kalfa Kimdir? Saray Hayatı, Eserleri, Sanatı

0
709
Reftar Kalfa Kimdir Bestekar Osmanlı Saray Görevlisi Müzik Yaşamı Eserleri Sanatı Saray Hayatı Nota Şarkı Eser
Reftar Kalfa Kimdir Bestekar Osmanlı Saray Görevlisi Müzik Yaşamı Eserleri Sanatı Saray Hayatı Nota Şarkı Eser

Reftar Kalfa Kimdir? Bestekar Osmanlı Saray Görevlisi Müzik Yaşamı, Eserleri, Musiki

Osmanlı İmparatorluğu’nun bilinen ilk müslüman kadın bestecisidir.

Doğum Tarihi: Bilinmiyor

Doğum Yeri:

Ölüm Tarihi: 1700`lerde öldüğü sanılmaktadır.

Mezarı: Bilinmiyor

Konu Başlıkları

  • Etkinlik Alanı
  • Ödülleri
  • Üyelikleri
  • Eğitimi
  • Sosyal sorumluluk
  • Akraba ve Dostları
  • Anısını Yaşatan Projeler
  • Hakkında Yazılanlar
  • Kaynakça

Etkinlik Alanı

Besteci

Osmanlı Türk Müziğinde Kadın Bestekarlar Musikisi Bayan Kız Hanım Besteciler Musikişinas Sarayı Harem Resim Görüntü Nota Görsel Ottoman Empire
Osmanlı Türk Müziğinde Kadın Bestekarlar Musikisi Bayan Kız Hanım Besteciler Musikişinas Sarayı Harem Resim Görüntü Nota Görsel Ottoman Empire

Reftar Kalfa, hakkında çok az bilgi sahibi olmamıza rağmen, gene de müzik tarihi ile ilgili araştırmalarda adından önemle bahsedilen bir bestecidir.

Bu araştırmalarda, Reftar Kalfa’nın 1648-1687 yılları arasında hüküm süren Sultan IV. Mehmet zamanında yaşamış bir besteci olduğu belirtilirken, günümüze ulaşan belgelerde “Kalfa” sıfatı ile anılmadığı için, Reftar adındaki bu bestecinin kadın olup olmadığı konusunda belirsizlik olduğu da özelikle vurgulanmaktadır.

Halbuki Reftar, Farça bir kadın ismidir. “Salınarak, edalı yürüyüş” anlamına gelir. Bu nedenle aslında belirsiz olan husus, besteci Reftar Hanım’ın bır kadın bestecı olup olmadığı değil, “kalfa” statüsüne sahip olup olmadığı konusudur. Sıfatındaki bu belirsizliğe rağmen, Reftar Hanım bu güne kadar hep “Kalfa” olarak anılmıştır. Eğer kullanılan bu sıfatta gerçeklik payı varsa, kalfalık sıfatı, Reftar Hanım`ın sarayın Harem idaresindeki üst düzeyde sorumlu bir yöneticilik görevine işaret etmektedir.

Reftar Kalfa’nın saz eserlerindeki uslûbu nedeniyle, müzik bilimcileri onun Tanbur çaldığını öne sürmüşlerdir. Bu nedenle bazı kaynaklarda adıKalfa olarak da geçmektedir.

Reftar Kalfa’nın eserleri

Türk Mûsikisi Ansiklopedisi`nde Reftar Kalfa`nın, üç peşrevi ile iki saz semâisinin bulunduğu ileri sürülüyorsa da, TRT Müzik Dairesi Başkanlığı’nda bulunan çeşitli koleksiyonlarda adına kayıtlı eserlerin sayısı daha fazladır.

Örneğin, Ankara Radyosu arşivinde, Reftar Kalfa adına kayıtlı İsmail Hakkı Bey Koleksiyonu´nda bulunan eserler arasında Saba, Rast, Hicaz, Nigâr, Şehnazbuselik, Muhayyersünbüle, Arazbarzemzeme, Zirgüle makamlarında peşrevler ve saz semaileri ile Saba Peşrev ve Eve Buselik saz semaisi yer almaktadır.

Romen asıllı tarihçi ve müzik uzmanı Dimitri Kantemiroğlu da (Dimitrie Cantemir, 1673-1723), Kantemiroğlu Edvar´ı olarak anılan ve 1692 yılında yazdığı Kitab-ı İlmü’l-musiki ala vechi’l-hurufat Kitabı’nda (Mûsikiyi Harflerle Tesbit ve İcrâ İlminin Kitabı) adındaki Osmanlı İmparatorluğu’nda müzik konusunu içeren geniş derlemesinde, Sabâ-i Reftar (yani Reftar’ın Saba adlı eseri) başlığı altında, bir Sabâ Peşrevin notasını vermiştir. Bu eser, Osmanlı İmparatorluğu’nda bir kadın besteciye ait belirlenebilmiş en eski musiki eseridir. Sabâ-i Reftar adlı bu parça, daha sonra müzik tarihiyle ilgili referanslar içeren Hekimbaşı Mecmuası’nda da aynı adla anılmıştır.

Bestekar Dilhayat Kalfa Kimdir Saray Hayatı Eserleri Sanatı Görevlisi Müzik Yaşamı Musik Musiki. Ottoman Harem Resimle Kadını Hanımı Kızları Kız
Bestekar Dilhayat Kalfa Kimdir Saray Hayatı Eserleri Sanatı Görevlisi Müzik Yaşamı Musik Musiki. Ottoman Harem Resimle Kadını Hanımı Kızları Kız

Reftar Kalfa`nın eserlerinden örnekler

Ödülleri

Bilgiye ulaşılamadı.

Üyelikleri

Bilgiye ulaşılamadı.

Eğitimi

Bilgiye ulaşılamadı.

Sosyal sorumluluk

Bilgiye ulaşılamadı.

Akraba ve Dostları

Bilgiye ulaşılamadı.

Anısını Yaşatan Projeler

Osmanlı Mozaiği, Sony Müzik, 2001
7 CD’lik bu albümün “Kadın Bestekârlar” CD’sinde Reftar Kalfa’nın Saba Peşrevi adlı bestesi, albümün en eski parçası olarak yer almaktadır.

Hakkında Yazılanlar

  • Şehvar Beşiroğlu, “Osmanlı-Türk Mûsikîsi’nde kadının müzikal kimliği: Timur – Mughal- Osmanlı görsel malzemelerinin müzikal açıdan değerlendirmesi”, Trabzon TV, 17.6.2009 (Erişim 5.5.2012).
  • Şefika Şehvar Beşiroğlu, “İstanbul’un Kadınları ve Müzikal Kimlikleri”, İTÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2006, cilt: 3, sayı: 2.
  • Yılmaz Öztuna, Büyük Türk Musikisi Ansiklopedisi, 3. Baskı, İstanbul, 2006.

CEVAP VER