Tanzimatın Gerçek Kurucusu ve Öncüsü Hükümdar II. Mahmud han

0
1302
Tanzimatın Gerçek Kurucusu Ve Öncüsü Hükümdar II. Mahmud Han. Kıyafet Inkılabı öncesi II. Mahmud Han Ottoman Sultanı
Tanzimatın Gerçek Kurucusu Ve Öncüsü Hükümdar II. Mahmud Han. Kıyafet Inkılabı öncesi II. Mahmud Han Ottoman Sultanı

TANZiMAT’IN GERÇEK BANİSİ II. MAHMUD

Düzenleme, dizme, sıralama, ıslah etme m malanna gelen “Tanzim’ kelimesinin çoğulu olan “tanzimat” tabiriyle Osmanlı Devleti ‘nde modernleşme döneminin başlangıcı ifade edilmiştir. Çoğu zaman “Tanzimfit-ı Hayriyye” şeklinde kullanılan bu tabir, 1839’da Sultan Abdülmecid ‘in saltanat döneminin başlannda il§n edilen GülMne Hatt-ı Hum§yunu ile ortaya çıkmamıştır. Nitekim daha 1831’de yayımlanmaya başlanan Takvfm-i Vekay i’ de bu tabirin değişik fonnüller altında sık sık kullanıldığı örülmektedir.

1833 yılı başında sadrazamlığa getirilen Mehmed Emin Rauf Paşa’ya gönderdiği bir hatt-ı humayunda Sultan Mahmud’un: “Din ve Devlet-i Aliyye’nin saadet-i bal ve ikbali için, ihyasına muvaffak olduğum Tanzimat-ı askeriyye-i berriyye ve bahriyeye müteallik hidemat-ı hasene ve tertibat-ı müstahsene …” ifadesi bunun tipik ömeğidir.

Hatta daha sonralan Takvfm-i Vekayi’de: “Bazı Asar-ı Hayriyye” başlığı altında, yapılan yeniliklerin, çalışmalann ve müesseselerin tamtilması amacıyla özel bir sütun bile açılmış olması dikkati çekmektedir.

II. Mahmud ‘un saltanatımn son iki yılında çıkan Takvfm-i Vekayi nüshalan ise Tanzimat-ı Hayriyye’nin Gülhane Hatt-ı Humayunu ile ortaya çıkan yapısını iyice belirlemektedir. Hatta denilebilir ki, Rus savaşı ve kendisini yatağa düşüren hastalığı mani olmasaydı veya biraz daha yaşasaydı bu hatt-ı humayunu II.Mahmud ilan edecekti.

Nitekim ölümünden kısa süre önce “umar-ı hayriyye” diye nitelendiği nüfus ve emlak sayımı için çıkarılan iradede de: “der-dest-i tasavvur ve tasmim olan Tanzimat-ı Hayriyye’nin bi-inayeti”llahi te’ala kuvveden fiile ihracı”ifadesi kullanmıştır.

Sultan Mahmud hakkında, “müceddid-i kavanin-i mülk ve millet ve müebbid-i hilafet-i seniyye ve müceddid-i Devlet-i Aliyye-i Muhammediyye” denilirken, yüzyıllardır kullamlan “Devlet-i ebed-

Osmanlı Hakanı II. Mahmud Ve Kütahya Anlaşması Sultan II.Mahmud Modern Kıyafetleriyle
Osmanlı Hakanı II. Mahmud Ve Kütahya Anlaşması Sultan II.Mahmud Modern Kıyafetleriyle

. müddet” ifadesinin artık değişikliğe uğradığı da müşahade edilmektedir.

HuHlsa, “Tanzimat” fikir ve kavramı 1839’da Sultan Abdülmecid tarafından ilan edilen Gülhane Hatt-ı Humayunu ‘ndan çok önce Sultan Mahmud ‘un kafasında şekillenmiştir

CEVAP VER